دسته‌ها

فرآیند ارزیابی خطرات شغلی (JHA)

فرآیند ارزیابی خطرات شغلی JHA - زونکن

فرآیند ارزیابی خطرات شغلی (JHA)

فرآیند ارزیابی خطرات شغلی job hazard analyze علاوه بر ارزیابی ریسک به تیم اجازه می دهد که مهمترین ریسکهای موجود در سیستم را درک کنند تا بتوانند اقدامات کنترلی مناسب را پیشنهاد کنند . ارزیابی ریسک فرآیند برآورد احتمال وقوع یک رویداد و بزرگی یا شدت اثرات زیان آور آن می باشد .

فرآیند ارزیابی خطرات شغلی

در ابتدا تیم بایستی دامنه کاربرد[۱] پروژه را تعریف کند . دامنه کاربرد ممکن است شامل یک محدوده زمانی ، محدوده جغرافیایی ، مجموعه ای از مشاغل و مراحل کاری ، قسمتی از یک دستگاه یا مواد باشد .

در قدم بعدی تیم بایستی همه اجزای سیستم مورد بررسی را شناسایی کند ، که در این فاز می توان از روشها و تکنیک ها ی مختلفی بهره جست و حتی تیم می تواند از فعالیت های گروههای کاری دیگر یا مؤسسات دیگر الگو برداری نماید . بازرسی از محیط های کاری می تواند بعنوان یک ابزار قوی در این مرحله بکار گرفته شود .

برگه تجزیه و تحلیل وظایف (شکل ۹) ، بطور نظام مند و سیستماتیک تیم را قادر به جمع آوری اطلاعات مرتبط می نماید / چنین برگه ای می تواند برای گرفتن اطلاعات مرتبط با مراحل انجام کار ، مواد ، تجهیزات و دیگر پارامترهای مربوطه ، بکار گرفته شود . همه مراحل انجام کار ، مواد ، تجهیزات ، ترکیبات شیمیایی ، مواد بیولوژیکی ، عوامل فیزیکی و دیگر عوامل که در دامنه کاربرد تعریف شده اند بایستی بطور خلاصه تشریح گردند .

 

جدول (۱۵) برگه تجزیه و تحلیل وظایف
محل (ساختمان اتاق منطقه): آماده سازی محلول تاریخ :
کارگران مربوطه : Jeremy , Lava , Tim                                   وظیفه : آماده سازی محلول
تکمیل کننده فرم : Rollin Geronsin
شرح مراحل اختصاصی مواد / تجهیزات / دستورالعمل های مربوط
۱-  انتقال مواد : ترکیبات شیمیایی جمع آوری شده در محل آماده سازی بافر به مخزن منتقل می شوند . ۱- اسید هیدروکلریک (مایع ۳۷% – مخازن – ۳۰۰ لیتری

۲- اسید استیک گلاسیال (مایع – ۹۸% – مخازن ۳۰۰ لیتری)

۳- Bis Tri (جامد – بشکه ۱۲ تا ۹۰ کیلویی)

۴- اوره (جامد – بشکه ۱۲ تا ۹۰ کیلویی)

۵- نمکهای بافر (جامد – بشکه ۱۲ کیلویی)

۱- آماده سازی Batch (سیستم بسته):

مخازن توسط جرثقیل بلند شده روی سکوئی قرار می گیرند .

Hcl و اسید استیک بوسیله شلنگ های Flex ، منتقل می شوند. این شلنگ ها از جرثقیل معلق می باشند . تهویه مخازن نیز به سمت هوا انجام می شود .

۱- Bis Tris (جامد – بشکه ۱۲ کیلویی)

۲- اوره (بشکه های ۱۲ – ۹۰ کیلویی)

۳- نمکهای بافر (جامد – بشکه ۱۲ کیلویی)

۴- Hcl (بصورت ۱۰۰ میلی لیتری تا ۷ مخزن تقسیم می شوند)

۱- آماده سازی Batch (سیستم بسته):

مواد شیمیایی از طریق پلکان به بالای سکو حمل میگردند . سپس به داخل مخازن منتقل می شوند .

۱- Bistris (جامد ، بشکه۱۲ کیلویی)

۲- اوره (بشکه های ۹۰ – ۱۲ کیلویی)

۳- نمکهای بافر (جامد – بشکه ۱۲ کیلویی)

۴- Hcl (بصورت ۱۰۰ میلی لیتر تا ۷ مخزن تقسیم می شوند)

۱- سنجش PH مخزن ۱- مخلوط سوز آور (PH بیشتر از ۹)

۲- بلند بودن محل اندازه گیری (تقریباً ۵ تا ۶ فوتی)

۱- تمیز کاری مخزن:

مخازن به محل تمیزی منتقل می شوند گوی های پاششی در داخل مخازن قرار می گیرند و یک شلنگ flex به آن متصل می گردد شلنگ flex دیگری به زیر مخزن متصل می شود تهویه مخزن انجام می شود .

۱- مخزن ۸ مرتبه شسته و تمیز میگردد .

 

بایستی هر اطلاعاتی که بتواند به شرح یا درک کامل فرآیند کمک نماید ،جمع آوری ، و بازنگری شود هر بخشی از تجهیزات یا ماده شیمیایی ممکن است در محیط کار ایجاد خطر نمایند . برای مثال یک ماده شیمیایی ممکن است ، سوز آور ، سمی ، قابل اشتعال و یا ترکیبی از آنها باشد . خطرات بایستی در همه منابع مد نظر قرار گیرند و تأثیر بالقوه شان روی همه موضع های هدف یا افراد در معرض ، همه قسمتهای سیستم و در مراحل تولید در نظر گرفته شود .

همه جزئیات اجزای سیستم را باید مورد بررسی قرار داد و کلیه خطرات ذاتی آنها را تجزیه و تحلیل کرد . علاوه بر شناسایی خطرات در این موارد ، بایستی کلیه فعالیتهای غیر روتین نیز مورد بررسی قرار گیرند . فعالیتهای غیر روتین شامل روشن کردن دستگاه ، تمیزکاری ، تست و بازرسی ، خاموش کردن دستگاه می باشد .

شکل ۱۰- یک فرم تجزیه و تحلیل ریسک / خطر را نشان می دهد ، این فرم شامل ثبت مراحل انجام کار و خطرات مرتبط با آنها می باشد . ستون سوم فرم ، محل ثبت تأثیرات بالقوه زیست محیطی شناسایی شده است . اطلاعات حاصل از تجزیه و تحلیل ریسک بایستی بصورت جدول (ستون ۴) در آیند . هر گونه اطلاعات اضافی که برای بازنگری فرآیند ضروری بنظر رسد را بایستی در ستون ۵ ثبت نمود .

جدول (۱۶) یک فرم تجزیه و تحلیل ریسک
محل آماده سازی محلول تاریخ:
شاغلین : وظیفه : تکمیل کننده فرم :
فرآیند / وظیفه / مواد / تجهیزات شرح خطر ارزیابی تأثیر ریسک پیشنهادات
شدت احتمال رتبه
-S  مرحله انتقال مواد ۱- خورنده

۲- خورنده قابل احتراق

۳- بی خطر

۴- برای Potw

۵- بی خطر

در این مرحله خطری نداردبه آسانی با هل دادن یا غلتادن) از محل دریافت به قسمت آماده سازی منتقل می شوند .

– امکان ریخته  شدن آن

خفیف است

– اوره نبایستی در مسیر کانال آب قرار گیرزد . برای Powt خطرناک است .

۱ ۱ C – جابجایی مواد با دقت انجام شود تا احتمال ریخته شدن آن کاهش یابد .

– محلی برای تمیز کردن مواد ریخته شده در نظر گرفته شود .

۱- hcl (مایع ۳۷%
۳۰۰ لیتری)

۲- اسید استیک گلاسیال (مایع ۹۸% مخزن ۳۰۰ لیتری

۳- Bistris (جامد- بشکه ۱۲ کیلویی )

۴ – اوره

۵- نمک های بافر

آماده سازی بچ (مخازن)

۱- Hcl

۲- اسید استیک گلا سیال

۳- جرثقیل سقفی

(۱) و (۲) بدون خطر شیمیایی یا با خطر شیمیایی کم هستند . سیستم بسته است

۳- خطر تصادم اشیای بلند شده وجود دارد

– زائدات بشکه های پلاستیکی

– پتانسیل ریخته شدن مواد

۳ ۳ B –     نمونه برداری از هوا در طول انتقال Hcl و اسید استیک جهت تعیین ضرورت حفاظت تنفسی

–     جمع آوری بشکه های پلاستیکی جهت بازیافت

–     تمیز کاری مواد ریخته شده

–     محافظت از کانال از ریخته شدن بالقوه مواد

– آماده سازی بچ (ظروف ۱۲ کیلویی )

۱- B istris

۲- اوره

۳- نمکهای بافر

۴-Hcl

۱ ، ۲ و ۳ – خطر بلند کردن و حمل وجود دارد .

انتقال دستی بیشتر از ۱۰۰۰ کیلو ماده در روز تا بالای پلکان

۴- ماده شیمیایی

پتانسیل ریخته شدن مواد ۲ ۳ B –     تهیه یک روش ایمن جهت انتقال مخازن اوره بر روی سکو

–     توجه به انتقال بشکه توسط جرثقیل و ریختن آن در مخازن بسته

–     همیشه اسید را به آب اضافه کنید

–     نگهداری مواد تمیز کاری ریخته شده

–     اجتناب از تخلیه

–  نمونه برداری

۱- مخلوط سوز آور (۹PH>)

۱- شیمیایی : خطر تحریک پوست و چشم ، خطر خفیف تنفسی

– خطر بالقوه برای چشم و تماس با صورت

وجود ندارد ۲ ۲ C –     توجه به استفاده از شبکه صورت و یا حفاظت از پوست
–  تمیز کاری

۱- آب داغ (OC 80)

۱-  فیزیکی

– خطر سوختگی

– فاضلاب تولید شده ناشی از تمیز کاری

– اوره باقیمانده در شبکه ها

۳ ۳ B –     استفاده از علائم اخطاری و آموزشی

–     نمونه برداری در طول تمیز کاری مخازن جهت تعیین حفاظت تنفسی لازم

–     فاضلاب تمیز کاری به استثنای اوره می تواند به فاضلاب بهداشتی تخلیه شود

–     کل اوره باقیمانده بایستی برای دفع جمع آوری شوند .

 

وقتی همه خطرات و موضع های هدف شناسایی شدند ، ارزیابی ریسک بایستی انجام گردد . این مرحله یک بخش کلیدی اضافه شده به فرآیند ارزیابی جامع خطرات شغلی است . ارزیابی ریسک به تیم اجازه می دهد تا مهمترین ریسکهای موجود در سیستم را درک کنند تا از این طریق بتوانند اقدامات کنترلی مناسب را پیشنهاد دهند . ارزیابی ریسک فرآیند برآورد احتمال وقوع یک رویداد و بزرگی یا شدت اثرات زیان آور آن می باشد . احتمال وقوع رویداد هر خطر را بایستی ارزشیابی نمود . فاکتورهایی از قبیل تجزیه و تحلیل رویدادهای قبلی ، نتایج بازرسی و تجزیه اعضای تیم ، این ارزشیابی را تسهیل می کنند .

جدول (۱۵) تعریفی کلیدی از احتمال را نشان می دهد که می تواند در طول این مرحله بکار گرفته شود . جدول (۱۶) تعریفی کلیدی از شدت را ارائه می نماید . شدت بایستی برای بدترین حالت ممکن وقوع یک رویداد در نظر گرفته شود . اگر تیم ، تأثیرات چند گانه خطر را شناسایی کرد ، باید همه آنها را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد و شدیدترین پیامد بالقوه را انتخاب نماید . پس از تعیین احتمال و شدت خطر ، از جدول (۱۹) که بنام ماتریس ارزیابی ریسک است ، جهت تعیین کد ریسک استفاده می نمائیم . نتایج حاصل از ارزیابی کد ریسک [۲]بایستی در فرم تجزیه وتحلیل ریسک / خطر (شکل ۱۰) و سپس در فرم JHA  ثبت گردد . بعد ارزیابی ریسک، تیم بایستی اقدامات کنترلی که به کاهش یا به حداقل رسانیدن ریسک های غیر قابل قبول کمک می کند ، شناسایی نماید . خطری که نتایج حاصل از آن در کدریسک  A یا B قرار گیرد ، ریسک غیر قابل قبول محسوب می گردد . در ابتدا تیم بایستی در جهت حذف ریسک تلاش نماید . برای مثال حذف یک ماده شیمیایی یا جانشینی با یک ماده بی خطر باعث حذف خطر خواهد شد . اگر نتوان ریسک را حذف کرد و یا انجام آن غیر ممکن باشد ، بایستی اقدامات کنترلی مناسب دیگری برای کارکنان و فرآیند ها توصیه گردد . اقدامات کنترلی شامل کنترل های مهندسی ، کنترل های اداری و اجرایی (مثل علائم اخطاری – برگه های عملیاتی) لوازم حفاظت فردی و کنترلهای محیطی است . بعد از انجام هر اقدام کنترلی ، بایستی ریسک های مرتبط با هر محل کاری ، مجدداً ارزشیابی گردند تا معین شود که آیا ریسک تا سطح قابل قبول کاهش یافته است یا خیر . بعد از این ارزشیابی که در واقع ارزشیابی دوم محسوب می گردد و کلیه اقدامات کنترلی در آن لحاظ شده است ، نسبت به تعیین ریسک باقیمانده[۳] اقدام می شود . این تجزیه و تحلیل سبب می گردد تا کارکنان ماهیت ریسک هایی را که هنگام کار دارند ، درک کنند و تأثیر بکار گیری مناسب اقدامات کنترلی را بفهمند . تیم نیز بایستی تأثیر کلیه اقدامات کنترلی پیشنهادی را مورد بازنگری قرار دهد و خطرات بالقوه جدید ناشی از فرآیند در نظر داشته باشد .

 

جدول (۱۷) ماتریس احتمال
تعریف احتمال
احتمال وقوع خطر یا تأثیر آن بیشتر از یکبار در طول حیات سیستم اتفاق می افتد محتمل (۴)
احتمال وقوع خطر یا تأثیر آن گاهی اوقات در طول حیات سیستم اتفاق می افتد گاه و بیگاه (۳)
احتمال وقوع خطر یا تأثیر آن در طول حیات سیستم وجود ندارد اما امکان وقوع جود دارد . جزئی – بعید (۲)
وقوع خطر یا تأثیر آن در حد صفر است نا محتمل (۱)

 

جدول (۱۸) ماتریس شدت
توصیف

شدت

گروه تعریف با جنبه های ایمنی جنبه های زیست محیطی
ناحیه (۴) – شدت خطر / تأثیر:

– وضعیت انطباق :

– افکار عمومی :

– مرگ یا قطع عضو

– صدمه به تجهیزات و شرکت بیش از یک میلیون دلار

– عدم انطباق منجر به شرایط IDLH می شود که خود باعث لغو مجوز و جریمه بیش از ۱ میلیون دلار می گردد .

– تأثیر غیر قابل برگشت بر روی محیط زیست در خارج شرکت

– عدم انطباق منجر به تأثیر غیر قابل برگشت روی محیط می گردد . جرائم مالی و جزایی زیادی را از اطراف سازمان های قانونی به دنبال دارد

– شدیداً منفی است

بحرانی (۳) – شدت خطر / تأثیر:

– وضعیت انطباق :

– افکار عمومی :

 

– آسیب به اعضای بدن ، بیماری مزمن ، بیماری غیر قابل برگشت ، صدمه به تسهیلات و تجهیزات بین ۲۵۰۰۰۰ تا ۱ میلیون دلار

– عدم انطباق منجر به آسیب جدی یا بیماری مزمن می گردد .

– تأثیر غیر قابل برگشت بر روی محیط زیست در داخل شرکت

– عدم انطباق ، احتمالاً منجر به اثرات غیر قابل برگشت روی محیط زیست می گردد .

– محدودیت مجوز کاری و جرائم

– مکان منفی شدن افکار عمومی

– ضرورت توجه به سازمان های قانونی و دولتی

 

تا حدی (۲) – شدت خطر / تأثیر:

– وضعیت انطباق :

– افکار عمومی :

– به اقدامات پزشکی فوری نیاز است

– بیماری قابل برگشت حاد

– صدمه تسهیلات و تجهیزات با میزان ۱۰۰۰۰۰ تا ۲۵۰۰۰۰ دلار

– احتمال عدم انطباق وجود دارد

– تأثیر بر افکار عمومی ندارد

– تأثیرات محیطی خفیف و قابل برگشت

– احتمال عدم انطباق وجود دارد

– تأثیری بر افکار عمومی ندارد

جزئی (۱) – شدت خطر / تأثیر:

– وضعیت انطباق :

– افکار عمومی :

– آسیب جزئی یا بدون آسیب

– صدمه به تسهیلات و تجهیزات بر میزان کمتر از ۱۰۰۰۰۰ دلار

– عدم انطباق وجود ندارد

– منجر به نگرانی افکار عمومی نمی گردد

– حداقل تأثیرات محیطی یا بدون تأثیر

– عدم انطباق وجود ندارد

– منجر به نگرانی افکار عمومی نمی گردد .

 

 

جدول (۱۹) ماتریس ارزیابی ریسک[۴]
شدت پیامد احتمال رویداد
نا محتمل بعید / جزئی گاه و بیگاه محتمل
فاجعه C B A A
بحرانی C B B A
تا حدی C C C B
جزئی C C C C

 

 

ارزیابی کد ریسک :

  • محدود کردن ریسک و رساندن آن به سطوح پائین تر ، ضروری است .
  • اقداماتی جهت به حداقل رسانیدن ریسک بایستی صورت گیرد یا تیم بایستی دلایل مستندی برای عدم انجام اقدامات کنترلی داشته باشد .
  • انجام عملیات مجاز است .

تمام اطلاعات تهیه شده در طول مراحل آخر ارزیابی ریسک بایستی در فرم نهایی JHA  ثبت گردد . این فرم همه مراحل شرح داده شده قبلی را شامل شده و یک فرم فرآیند ” ارزیابی جامع خطرات شغلی ” می باشد . این فرم به کارکنان اجازه می دهد :

  • فرآیندهای تحت پوشش را به آسانی درک و ملاحظه کنند .
  • افراد درگیر در فرآیند تجزیه و تحلیل را بشناسند .
  • زمان اتمام کار را بدانند .
  • از زمان بازنگری فرآیند آگاه شوند .

 

جدول (۲۰) . فرم ارزیابی خطرات شغلی
مراحل وظیفه / مواد / تجهیزات طبقه بندی خطر رتبه ریسک کنترل های مهندسی (جانشین) وسایل اخطاری لوازم حفاظت فردی نحوه انجام کار کنترل های محیطی
– مرحله انتقال مواد

۱- HCL

۲- اسید استیک گلاسیال

۳- Bis Tris

۴- اوره

۵- نمکهای بافر

۱- خورنده

۲- خورنده قابل احتراق

۳- بی خطر

۴- برای Potw خطرناک است (آمونیاک)

۵- بی خطر  در این مرحله خطری ندارد یا خطر کمی دارد مواد به آسانی (با هل دادن یا غلتاندن) از محل دریافت به قسمت آماده سازی منتقل می شوند

C – استفاده از وسایل مکانیکی برای جابجایی مواد برای مثال استفاده از لیفتراک ، جرثقیل – بر چسب روی ظروف و مخازن – دستکش نیتریلی

– عینک ایمنی

– مخازن سنگین بوده و بایستی توسط دو نفر جابجا شود – نیازی به کنترل نیست

 

– آماده سازی بچ (مخازن)

۱- اسید کلریدریک HCL

۲- اسید استیک گلاسیال

۳- جرثقیل سقفی

۱و۲ بدون خطر شیمیایی یا با خطر شیمیایی کم هستند . سیستم بسته است .

۳-  خطر تصادم اشیای بلند شده وجود دارد .

B

 

– الزام خاصی وجود ندارد – علائم اخطاری نشان دهنده عملیات مربوط به جرثقیل

– منطقه عملیاتی مربوط به جرثقیل بایستی روی کف ، نشان گذاری شود .

– دستکش نیتریلی

– کلاه ایمنی (عملیات جرثقیل)

– ماسک نیم صورت با فیلتر مناسب

– از استنشاق بخارات اجتناب شود . – نیازی به کنترل نیست
– آماده سازی بچ (ظروف ۱ کیلویی)

۱- Bistris

۲- اوره

۳- نمکهای بافر

۴- Hcl

۱، ۲ و ۳ خطر بلند کردن و حمل وجود دارد

انتقال دستی بیشتر از هزار کیلو ماده در روز تا بالای پلکان

۴-  ماده شیمیایی خورندگی

تحریک تنفسی واکنش با آب

B – استفاده از جرثقیل برای قرار دادن روی سکو

– قرار دادن مواد داخل یک جعبه استیل یا پلاستیک

– علائم اخطاری

– نشان دهنده عملیات مربوط به جرثقیل

– دستکش نیتریلی

– عینک ایمنی

– شیلد صورت

– به عضلات فشار نیاورید

– عمل حمل و نقل و بلند کردن را بطور صحیح انجام دهید .

– زائدات اوره را برای دفع جمع آوری کنید .

– ظروف پلاستیک را بازیافت نمائید .

 

– نمونه برداری

۱- مخلوط سوز آور (۹PH>)

 

۱ – شیمیایی – خطر تحریک چشم و پوست – خطر خفیف تنفسی – خطر بالقوه برای چشم و تماس با صورت C – الزام خاصی وجود ندارد – برچسب های روی ظروف – دستکش حرارتی با پوشش نیتریلی

– ماسک نیم صورت با فیلتر مناسب

– الزامات خاصی وجود ندارد – نیازی به کنترل نیست
– تمیز کاری

۱- آب داغ (۸۰ درجه سانتی گراد)

– فیزیکی خطر سوختگی B – الزام خاصی وجود ندارد  – نصب برچسب روی مخازن با عنوان Caution Hot – دستکش حرارتی با پوشش نیتریلی

– ماسک نیم صورت فیلتر مناسب

– پیش از برداشتن شلنگ از دمای آن مطمئن شوید – زائدات اوره را برای دفع جمع آوری کنید

 

فرم JHA

بطور کلی شامل موارد ذیل می باشد .

  • خطرات ذاتی یا مرتبط با فرآیند / سیستم
  • برآورد ریسک صدمه و آسیب
  • فهرست بندی سیستماتیک اقدامات کنترلی مناسب
  • برآورد ریسک باقیمانده

نتایج این فرآیند می تواند برای آموزش کارکنان جدید یا جابجا شده ، آموزش مجدد کارکنان بعد از انجام یک بازرسی مورد استفاده قرار گیرد . فرآیند ارزیابی جامع خطرات شغلی ، بطور اثر بخشی وجود خطرات و اثرات اقدامات کنترلی را به کارگران آموزش می دهد و باعث مشارت کارکنان در فرآیند درک ریسک و ارتقاء سیستم خود کنترلی آنان می شود و در نتیجه اسباب افزایش بهره وری و روحیه کارکنان را فراهم می کند . از فواید دیگر فرم JHA استفاده از آن بعنوان یک راهنما برای یک ممیزی است . ممیز می تواند با مشاهده فرم بفهمد که چه اقدامات کنترلی جهت کاهش ریسک محیط کار انجام شده است . بر اساس این بازرسی ها ممیز می تواند ، ریسک شایع[۵]یا ریسکی که واقعاً وجود دارد را درک نماید .

شکل ۱۰ یک بازرسی کامل را با استفاده از مفهوم ریسک باقیمانده و ریسک شایع نشان می دهد . در این مثال ، اعضای گروه کاری از ماسک نیم صورت استفاده نکرده اند و بشکه های سنگین را به بالای سکو حمل کرده اند لذا با توجه به این اطلاعات در می یابیم که ریسک شایع بیشتر از ریسک باقیمانده است و بازرس می تواند ریشه اصلی را پیدا کرده و به گروه در جهت کاهش ریسک شایع کمک نماید . اگر اقدامات کنترل خطر طراحی شده ، بطور مناسبی بکار گرفته شوند ، ریسک شایع و ریسک باقیمانده بایستی مشابه هم باشند اما اگر ریسک شایع بیشتر از ریسک باقیمانده گردد ، سازمان بایستی توجهات خاصی را نسبت به اقدامات کنترلی خود مبذول نموده و اقدام اصلاحی انجام دهد .

شکل (۹) مراحل آنالیز ریسک تهیه اطلاعات کلیدی برای مدیریت ریسک
وظیفه / روش : گروه کاری :
مراحل وظیفه ، مواد ، تجهیزات کنترلهای مهندسی (جانشینی) وسایل اخطاری لوازم حفاظت فردی نحوه انجام کار کنترل زیست محیطی ریسک باقیمانده ریسک شایع نتایج / پیشنهادات
-مرحله انتقال مواد

۱-Hcl

۲-اسید استیک گلاسیال

۳-Bis Tri

۴-اوره

۵-نمکهای بافر

استفاده از وسایل مکانیکی برای جابجایی مواد برای مثال استفاده از لیفتراک ، جرثقیل برچسب روی ظروف و مخازن دستکش نیتریلی

عینک ایمنی

مخازن سنگین بوده و بایستی توسط دو نفر جابجا شود نیازی به کنترل نیست C C اقدامات کنترلی همانطوریکه توافق شده ، بکار گرفته شود .

یافته ای برای این مرحله وجود ندارد ؟

-آماده سازی بچ (مخازن) الزام خاصی وجود ندارد علائم اخطاری نشان دهنده به جرثقیل  منطقه عملیاتی مربوط به جرثقیل بایستی روی کف ، نشان گذاری شود دستکش نیتریلی کلاه ایمنی (کلاه جرثقیل) از استنشاق بخارات اجتناب شود نیازی به کنترل نیست C B از ماسک تنفسی استفاده نمی شود مصرف ، جایگزین نمی شود . تهیه فیلتر مناسب تهیه جدول زمانی برای جایگاه فیلتر بطور روتین
-آماده سازی بچ (ظروف ۱۲ کیلویی)

۱-Bis Tris

۲-اوره

۳-نمکهای بافر

۴-Hcl

استفاده از جرثقیل برای قرار دادن مخازن روی سکو / قرار دادن مواد داخل یک جعبه استیل یا پلاستیکی علائم اخطاری نشان دهنده عملیات مربوط به جرثقیل دستکش نیتریلی  عینک ایمنی شیلد صورت به عضلات فشار نیاورید / عمل حمل و نقل و بلند کردن را بطور صحیح انجام دهید زائدات اوره را برای دفع جمع آوری کنید ظروف پلاستیکی را بازیافت نمائید C B بشکه های اوره به سکوی طبقه حمل می شوند ، خطر بالقوه و فهم تأثیرات ارگونومی وجود دارد ،  تهیه قلاب یا مخزنی که سبب شود  جرثقیل بشکه اوره را روی سکو قرار دهد
نمونه برداری

۱-مخلوط سوز آور (۹ph>)

الزام خاصی وجود ندارد برچسب های روی ظروف دستکش نیتریلی  عینک ایمنی شیلد صورت الزام خاصی وجود ندارد نیازی به کنترل نیست C C اقدامات کنترلی همانطوریکه توافق شده بکار گرفته شود . یافته   برای این وظیفه وجود دارد
-تمیز کاری

۱-آب داغ (C 800)

الزامات خاصی وجود ندارد نصب برچسب روی مخازن با عنوان Caution Hot دستکش حرارتی با پوشش نیتریلی ماسک نیم صورت با فیلتر مناسب پیش از برداشتن شلنگ مطمئن شوید که عملیات انجام شده است زائدات اوره را برای دفع جمع آوری کنید C B از ماسک تنفسی استفاده نمی شود فیلتر ماسک بعد از انقضاء مدت مصرف جایگزین نمی شود . تهیه فیلتر مناسب تهیه جدول زمانی برای جایگزین فیلتر بطور روتین

 

ارزیابی ریسک بر اساس استانداردهای نظامی آمریکا

الف شدت خطر

شدت خطر نشان دهنده وسعت و دامنه خسارت و تلفاتی است که در صورت بالفعل در آمدن خطر ایجاد خواهد شد . طبقه بندی شدت خطر می تواند بر اساس تعداد طبقات ، نامگذاری آنها ، اهداف و منظور هر طبقه اصول طبقه بندی و غیر متفاوت باشد . برای مثال می توان به طبقه بندی های زیر که توسط سازمانها و گروههای مختلف ارائه شده است اشاره کرد :

  • فاجعه بار – بحرانی – شدید – جدی (طبقه بندی هیئت ایمنی حمل ونقل ملی آمریکا)[۶]
  • فاجعه بار – بزرگ – جدی – کوچک (طبقه بندی سازمان هوا فضای ملی آمریکا )[۷]
  • طبقه ۱ – طبقه ۲ – طبقه ۳ – طبقه ۴ (طبقه بندی شورای ایمنی ملی آمریکا ) [۸]

یکی دیگر از طبقه بندی های شدت خطر در سال ۱۹۸۴ در استاندارد های نظامی آمریکا (۸۸۲۱۳ – STD – MIL )ارائه شده که در آن ، خطرات از نظر شدت به چهار گروه فاجعه بار ، بحرانی ، مرزی و جزئی طبقه بندی شده اند . هر چند که استاندارد اخیر در ابتدا برای ارزیابی سیستم های نظامی ارائه شده بود ولی امروزه از آن برای طیف وسیعی از صنایع که اصول ایمنی سیستم در آنها بکار گرفته می شود نیز استفاده می گردد . سیستم یاد شده که در جدول زیر نشان داده شده است یک معیار کیفی از شدت نسبی پیامدهای احتمالی شرایط مخاطره آمیز ارائه می کند .

 

جدول (۲۱) طبقه بندی شدت حادثه
نوع خطر طبقه تعریف
فاجعه بار ۱ مرگ و میر یا از بین رفتن سیستم
بحرانی ۲ جراحات ، / بیماریهای شغلی یا آسیب های وارده به سیستم شدید است
مرزی ۳ جراحات ، بیماریهای شغلی یا آسیب های وارده به سیستم کوچک است
جزئی ۴ جراحات ، بیماریهای شغلی یا آسیب های وارده به سیستم خیلی کوچک است

 

بکار گیری تکنیک طبقه بندی شدت در ارزیابی شرایط ایمنی سیستم از اهمیت بسزایی برخوردار است زیرا با اختصاص طبقات مختلف سیستم و نقص های احتمالی می توان شرایط موجود را بهتر ارزیابی کرده و در نتیجه اقدامات کنترلی را الویت بندی نمود . لازم به یاد آوری است که علاوه بر تعداد طبقات و نام آنها و تعاریف هر طبقه نیز ممکن است در کشورها ، ایالات و حتی در صنایع مختلف یک کشور بسیار متفاوت هم باشد . همه این امر به سیاستهای ایمنی هر کشور ، ایالت و یا صنعت بستگی خواهد داشت . بعنوان مثال ممکن است در کشور صنعتی تحمیل N ریال خسارت یک حادثه فاجعه بار تلقی شود در حالی که حادثه یاد شده در کشور یا صنعت دیگر از نوع بحرانی قلمداد شود .

ب احتمال خطر

فاکتور احتمال خطر نشان دهنده امکان به وقوع پیوستن یک خطر در یک دوره زمانی معین است . طبقه بندی خطر بر اساس احتمال وقوع نیز ممکن است بسیار متعدد باشد ، طبقه بندی ارائه شده در جدول زیر نشانگر یک تقسیم بندی کیفی از احتمال نسب وقوع یک حادثه در اثر خطرات کنترل نشده است (B882 – STD – MIL ) ، همچنین با استفاده از این جدول می توان بر اساس میزان احتمال وقوع حوادث به اهمیت آنها پی برد . لازم به ذکر است که در طبقه بندیهای مشابه می توان احتمال وقوع حوادث را به شکل کمی نیز تعریف کرد . بعنوان مثال حوادثی را از نوع مکرر نامیده که حداقل یکبار در هفته یا ماه و غیره بر حسب ماهیت سیستم رخ می دهد .

 

جدول (۲۲) سطح احتمال وقوع خطر
احتمال وقوع سطح خطر توصیف خطر
مکرر X>10-1 A بطور مکرر اتفاق می افتد
محتمل ۱۰<X<10-1 B در طول عمر یک سیستم چندین بار رخ می دهند
گاه به گاه ۱۰<X<10-2 C گاهگاهی در طول عمر سیستم رخ می دهد
خیلی کم  ۱۰<X<10-3 D احتمال وقوع آن در طول عمر سیستم خیلی کم است
غیر ممحتمل X>10-4 E احتمال وقوع آن در طول عمر سیستم آنقدر پایین است که می توان آن را در حد صفر فرض کرد

 

با بکار گیری همزمان سیستم طبقه بندی احتمال و شدت خطر می توان خطرات را بر حسب شدت پیامد های بالقوه خطر و احتمال وقوع آنها ارزیابی و تجزیه و تحلیل نمود . برای مثال اگر چه سقوط یک هواپیما از نظر شدت در طبقه اول یعنی حوادث فاجعه بار قرار می گیرد ولی احتمال وقوع آن با توجه به سوابق سقوط هواپیما در گروه D (خیلی کم) قرار خواهد گرفت که ترکیب این دو نشان دهنده ضرورت تلاشهای بسیار اختصاصی ولی نسبتاً کم ایمنی سیستم است بالعکس یک تصادف کوچک بینی در گروه حوادث مکرر و یا متحمل قرار می گیرد در این گونه حوادث به دلیل نرخ تکرار بالا تلاشهای ایمنی بر روی کنترل های مؤثر کم هزینه ، متمرکز خواهد شد . نصب تابلوهای راهنما و ایجاد فضای کافی برای پارک کردن ، رعایت حد مطمئن سرعت ، نصب سرعت گیرها و مواردی از این قبیل مثال هایی از کنترل های یاد شده هستند به عبارت ساده تر ریسک یک خطر شدید در صورتیکه احتمال وقوع آن بسیار ناچیز باشد و همچنین ریسک خطری که نرخ وقوع آن بسیار بالا بوده ولی پیامدهای آن بسیار ناچیز است قابل تحمل خواهد بود . بنابراین می توان نتیجه گیری کرد که احتمال ریسک قابل قبول یک خطر رابطه عکس با شدت آن دارد .

 

ج – ماتریس ریسک خطر

جدول ۲۱ یک نمونه از ماتریس ریسک خطر را نشان می دهد که برای فراهم کردن یک ابزار مؤثر جهت تخمین سطح قابل قبول درجه ریسک ، عناصر جداول شدت و احتمال خطر را در هم ادغام کرده است . با ایجاد یک سیستم سنجش دو کاربردی برای وقوع ریسک بر حسب شدت و احتمال خطر می توان ریسک را بر اساس درجه مقبولیت آن طبقه بندی و ارزیابی کرد .

 

جدول (۲۳) ماتریس ارزیابی ریسک
                                                                         شدت خطر

احتمال وقوع

فاجعه بار (۱) بحرانی (۲) مرزی (۳) جزئی (۴)
مکرر (A) A1 A2 A3 A4
متحمل (B) B1 B2 B3 B4
گاه به گاه (C) C1 C2 C3 C4
خیلی کم (D) D1 D2 D3 D4
غیر متحمل (E) E1 E2 E3 E4

 

 

جدول (۲۴)معیارهای تصمیم گیری بر اساس شاخص ریسک
معیار ریسک طبقه بندی ریسک
غیر قابل قبول A3 – B2 – A2 – C3 – B1 – A1
نا مطلوب C3 – B3 – D2 – C2 – D1
قابل قبول ولی با نیاز به تجدید نظر B4 – A4 – E3 – D3 – E2 – E1
قابل قبول بدون نیاز به تجدید نظر E4 – D4 – C4

 

 

 

منبع : ایمنی کاربردی و شاخص های عملکرد در صنعت

تالیف : دکتر احسان الله حبیبی

 

 

[۱] scope

[۲] Risk code

[۳] -Residual risk

[۴] – فرایند ارزیابی ریسک بر گرفته از کتاب Hazard Analysis and Risk Assement

[۵] Manifest risk

[۶] National Transportation Safety Board (NTSB)

[۷] National Air Space Administration (NASA)

[۸] National Safety Council (NSC)

بدون نظر

ارسال یک دیدگاه